خروشید و زد دست بر سر ز شاه – که شاها منم کاوهٔ دادخواه
نام : کاوه
نام کامل : کاوه آهنگر
محل زندگی کاوه : بابل
پیشه و کار کاوه : آهنگری
دوره شاهنامه ای پیشین : اسطوره ای
دوره شاهنامه ای جدید : پیشدادیان
ویژگیهای کاوه : قیام بر علیه ضحاک و برافراشتن درفش کاویانی
ملیت : ایرانی
وابستگان :
فرزندان کاوه : قارن و قباد
نوه کاوه : کشواد
توضحات شخصیت :
کاوهٔ آهنگر شخصیتی اسطورهای در شاهنامهٔ فردوسی است. او قیامی مردمی علیه فرمانروایی به نام ضحاک را پی میریزد. نشان جنبش او درفش کاویانی، پیشبند چرمیاش است که بر سر نیزهای میآویزد. کاوه نماد انسانهای زحمت کش و ستم دیدهای است که از قشرها متوسط و پایین جامعه سر برآورده اند و زندگیشان پایمال ستم دستگاه حاکمان شدهاست.
کاوه یکی از خاندانهای معروف پهلوانی دورهٔ اساطیری ایران است. بر اساس منابع باستانی، کاوه آهنگری از منطقه فریدن اصفهان بود. برخی منابع، دهستان مشهد کاوه فریدن را که امروزه در حدودِ جغرافیایی استان اصفهان است به عنوان زادگاه کاوه میشمارندبه روایت فردوسی از کاوه دو پسر بازمیماند: یکی قارن و دیگری قباد. قارن سپهسالار منوچهر و نوذر بود و از پهلوانان بزرگ شمرده میشد.برخی از ایرانشناسان به این دلیل که نام کاوه در متنهای اوستا و پهلوی نیامده است آن را به صورت شخصیت یافتهٔ صفت کی میدانند که بعدها لقب فرمانروایان سلسلهٔ کیانی میشود.
در این زمان در بابل تختگاه ضحاک، مردی کاوه نام آهنگری میکرد که دو پسر داشت. هر دو جوان بودند و قارن و قباد نام داشتند. مأموران ضحاک هر دوی آنها را در یک روز دستگیر کرد و نزد ضحاک بردند و ضحاک دستور به کشتن آن دو داد.
چون کاوه از نیت ضحاک آگاهی یافت به بازار شهر آمد و بخروشید، کمک خواست و آن پوست چرمی را که پیشبند آهنگری بود بر سر چوبی بست و عَلَم مانند کرد و فریاد رهایی سر داد. ادوار بعد آن بیرق به نام درفش کاویانی در اذهان باقی ماند. مردم چون از ضحاک به ستوه آمده بودند گرد کاوه جمع شده و بسیاری از مردم به کمک او شتافتند. آوازهٔ قیام کاوه بر ولایات پیچید. از هر شهری آزادگان به گرد او جمع شدند که همه دل پری از ضحاک داشتند. درنهایت به سراغ فریدون می روند و همراه او قیام بر علیه ضحاک را شروع می کنند.
لیست اشعار :